Martxoaren 8a, Emakumeen Nazioarteko Eguna, aurrerapenak ospatzeko eguna da, baina baita beste errealitate bat gogorarazteko aukera ere: desgaitasuna edo osasun mentaleko arazoak dituzten emakumeen errealitatea. Askotan, emakume izateaz gain, egoera horiek oztopo gehiago, estigma handiagoa eta gizartean parte hartzeko aukera gutxiago ekar ditzakete.

Emakumeei ahotsa ematea: desgaitasuna eta osasun mentala

Ospitalarioak Fundazioan egunero lan egiten dugu egoera konplexuak artatzen, besteak beste desgaitasuna, osasun mentala, autismoa edo psikogeriatria bezalako eremuetan.

Horregatik, martxoaren 8aren harira, gure zentroetan hainbat ekintza egin ditugu emakumeen ahotsa eta esperientziak erdigunean jartzeko.

Gesalibarren, adibidez, emakume batzuek parte hartu dute zeinu-hizkuntzan grabatutako bideo batean, non berdintasuna, errespetua, eskubideak, indarra edo askatasuna bezalako hitzak partekatu dituzten.

Halaber, emakumeen bizipenak partekatzeko espazioak sortu dira, non emakumeek beren esperientziak gogoratu eta etorkizunerako nahiak adierazi dituzten.

Ekintza hauek parte hartzeko, adierazteko eta gizartean lekua izaten jarraitzeko aukera ematen dute.

Ospitalario Ahizpen legatua

Egindako jardueren artean, Ospitalario Ahizpen legatua gogorarazten duen mural bat ere sortu da.

Duela mende bat baino gehiago, emakume haiek erabaki ausarta hartu zuten: garai hartan baztertuak edo baliabiderik gabe zeuden pertsonak zaintzea eta laguntzea.

Haien konpromisoak zaintzaren bidez gizartea eraldatzeko bidea ireki zuen.

Gaur egun, legatu hori bizirik dago Ospitalarioak Fundazioan lanean ari diren profesionalen eguneroko jardunean, egoera konplexuak artatuz eta pertsona bakoitzaren bizi-ibilbidea errespetatuz.

Egoera konplexuak artatzen dituen arreta espezializatua

Ospitalarioak Fundazioan zaintza ez da soilik arreta ematea.

Zaintzea ere bada pertsonen historia entzutea, haien bizipenak ulertzea eta egoera konplexuei erantzuteko arreta espezializatua eskaintzea.

Horrek bereziki balio handia du desgaitasuna, osasun mentala edo psikogeriatria bezalako eremuetan lan egiten dugunean.

Helburua argia da: jarraitutasuna, laguntza eta parte-hartzeko aukerak eskaintzea, pertsona bakoitzaren duintasuna eta ahotsa errespetatuz.

Etorkizun bidezkoago baterako entzutea

Martxoaren 8a ospatzeko eguna da.

Baina baita gogoratzeko ere oraindik badirela bidea zailagoa duten emakumeak.

Horregatik, emakume horien ahotsa entzutea eta haien esperientziak gizartearen erdigunean jartzea funtsezkoa da etorkizun bidezkoagoa eraikitzeko.

PADyC programak egoiliarren, familiartearen eta erresidentziako profesionalen arteko elkarrizketa garrantzitsuak sustatzen ditu; pertsona bakoitzaren balioak, nahiak eta lehentasunak bere osasunaren egoerarekin uztartuz  eta eguneroko bizitzarekin lotutako erabakiak hartzeko. Guzti honek ziurgabetasuna murrizten laguntzen du, gertatuko denaren gaineko konfidantza sendotu eta arreta zentzudun, errespetuzkoa eta norberak nahi duen bezelakoa izan dadin bermatzen du, batez ere gaixotasun aurreratu eta ezustekoen aurrean aurkitzen garenean.

Nagore Mardaras zentroko koordinatzaileak, Leire Gonzalez erizainak eta José Antonio Ezquerra Pertsona Nagusien lerroko buruak jaso dute aintzatespena; Bilboko Euskalduna Jauregian egindako ekitaldian Nagore Mardarasek jardunbide egoki horren esanahia nabarmendu duelarik: “Plangintza aurreratua etorkizuna prestatzeko modu bat argi eta segurua da, zaintza bakoitzak pertsonaren balioak eta lehenetasunak errespetatzen dituela ziurtatuz. Begirada horrekin, Joxe Miel Barandiaran EgoitzakPADyC barneratu du, egoiliarrentzako, haien familiarterentzako eta profesional taldearentzako lasaitasun apustu gisa. Hori ezartzeak ziurgabetasuna murrizten eta konfiantza sendotzenlaguntzen du, batez ere aldaketa edo gaixotasun aurreratuko uneetan. Bizi prozesu bakoitzari modu koherente eta pertsonalizatuan laguntzeko gida sendoa ere ematen dio profesional taldeari. Horrela PADyC-k bizikidetza lasaiagoa, zainduagoa eta pertsona bakoitzak bere bizitzako eta ongizaterako nahi duenarekin lerrokatuagoa izatea errazten du”

Zainketa pertsonalizatuarekin konprometitutako zentroa

Bere 20.urteurrena ospatzen duen urtean, Joxe Miel Barandiaran egoitzak lurraldean erreferentziazko baliabide gisa duen zeregina finkatu du. Egoitzako profesional  taldeak pertsonarengan oinarritutako arreta-eredu batean oinarriturik lan egiten du, Ospitalarioak Fundazioa Euskadiren estrategiarekin bat eginez, zeinak duintasunera, autonomiara eta zainketen pertsonalizaziora bideratutako praktika berritzaileak bultzatzen dituen.

Abenduaren 7ra arte zabalik dagoen erakusketak Click-Clack Elkartearen bildumako 3.000 pieza baino gehiago biltzen ditu, hainbat garaitan girotutako dioramekin: Egipto eta Erdi Arotik Mendebalde Urruneraino, edo XX. mendeko eszena kostunbristekin. Era berean, Bilbo hiriko eszenak ere jasotzen ditu, “Click” figurak protagonista direla.

Irteeran zentroko langileek lagundu zuten, ibilbidearen irisgarritasuna uneoro babestu zuten, eta oroitzapenak partekatzeko, hitz egiteko eta goiz ezberdin batez gozatzeko aukera bikaina izan zen. 

Bilboko Txurdinagabarri Egoitza Ospitalarioak Fundazioa Euskadik kudeatzen du, Adineko Pertsonaren lerro asistentzialaren bidez.

Goizean goiz, egoiliar talde bat oinez atera zen egoitzatik Boluetako Eroskiraino. Energiaz eta parte hartzeko gogo handiz atera ginen, eta 9:00etarako prest geunden bilketa puntuan. Ondoren, 11:15ean, beste talde bat autobusean jaitsi zen, erreleboa egiteko eta jarduerarekin jarraitzeko.

Zeregina zen supermerkatura sartzen ziren pertsonei kanpainaren berri ematea, elikagai ez-galkorrekin lankidetzan aritzeko gonbita egitea, eta jasotako ekarpenak sailkatzea. Egoitzako langileak eta Bizkaiko Elikagaien Bankuko boluntarioak izan genituen lagun, eta xehetasun handiz azaldu ziguten dena.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadik kudeatzen duen Txurdinagabarri Egoitzako kide garenontzat, jarduera horiek zentrotik ateratzea baino askoz gehiago dira: aktibo mantentzeko modu bat dira, ingurunearekin konektatuta eta errealitate sozialarekin konprometituta. Esperientzia oso aberasgarria izan zen eta sentsazio ona utzi zuen.

Bizilagun asko hurbildu zitzaizkigun eskerrak ematera bertan egoteagatik. Baina esker ona elkarrenganakoa zen: hain beharrezkoa den zerbaitetan lagundu ahal izateak ere baliagarri sentiarazi gintuen, eta zerbait handiagoaren parte.

Eta lerro hauek Elikagaien Bankuari boluntario gisa denbora pixka bat ematera bultzatzen bazaituzte, hemen jar zaitezke haiekin harremanetan: https://www.bancali-biz.org/entidades-colaboradoras/voluntariado/

Hitzordua beheko solairuko aretoan izan zen, eta horra bildu ginen gure komunitateko kide izan zirenei eta dagoeneko gurekin ez daudenei omenaldia egiteko. Ospakizun lasaia, zintzoa eta oso sentitua izan zen, eta keinu pertsonal eta sinbolikoak ez ziren falta izan.

Aldarearen atzean, egoiliarrek beraiek egindako kandelen konposizio batek erakusten zituen urtean zehar hil zirenen izenak. Haien memoria bizirik mantentzeko modu sinple baina oso hunkigarria izan zen.

Zeremonia senideekin berriz elkartzeko aukera ere izan zen, eta bereziki eskerrak ematen dizkiegu bertan egoteagatik eta gertutasunagatik. Oroitzapenak eta kontsolamendu hitzak partekatu genituen.

Horrelako topaketak garrantzitsuak dira guretzat. Dolua lantzen eta bidelagun izan genituenak ahaztu gabe aurrera egiten laguntzen digute. 

Eguraldi ona lagun, egoiliarrek, profesionalek eta senideek elkarrekin gozatu genuen Oktoberfesten edizio oso berezi batez. Espazioa kolore bavariarrekin apaindu genuen, eta Alemaniako musika tradizionala jarri genuen, bat baino gehiago dantza pauso batzuk markatzera animatu zuena.

Bratwurstak (saltxitxak), pretzelak eta, noski, garagardoa (alkoholik gabe) ez ziren falta izan. Barreak, pasadizoak eta errutina hausten duten eta beste toki batzuetako tradizioekin lotzen gaituzten topaketa hauekin gozatzen jarraitzeko gogoa partekatzen dugu.

Lehen paseoak, urriaren 3an, osteguna, Kale Nagusian jarritako standera eraman gintuen, eta, 2023an eta 2024an bezala, gure ahate solidarioak erosi genituen –solairu bakoitzeko bat–, lasterketan parte hartzeko. Irteera aprobetxatuz, gutako batzuk Bilboko Zara ikonikoa bisitatu genuen: 1907ko eraikin batean kokatua, jauregi bat izan zen, eta ondoren Udal Aurrezki Kutxaren egoitza, barruan kapera bat mantentzeagatik ezaguna. Esperientzia bitxia eta dibertigarria izan zen ezagutzen ez zutenentzat, eta bat baino gehiago besapean erosketaren bat zuela itzuli zen!

Hilaren 5ean, igandea, Estropatada jokatu ondoren, urriaren 21ean Zubiarte merkataritza gunera joan ginen. Han lasterketaren ondoren zegozkigun ahateak jaso, dendetan buelta bat eman eta, konpainia onean, freskagarri batekin gozatu genuen.

Tarte atsegina pasatzeaz gain, irteera hauek aukera ematen digute Bilboko bizitza kultural eta sozialean parte hartzen jarraitzeko, kideen arteko loturak sendotzeko eta elkarrekin esperientzia berriez gozatzen jarraitzeko.

Jarduerak, gainera, aukera eman zuen eguraldi onaz eta hiriko ikuspegiez gozatzeko, giro lasai eta atseginean. “Goiko terrazara igo eta aire zabalean tarte bat pasatzea mundu guztia pozten duen plan bat da beti –adierazi dute zentroko begiraleek–; beraz, klimak ahalbidetzen duen guztietan, igotzen saiatzen gara”.

Jarduerak adierazpen, memoria eta entzuteko gune gisa balio izan zuen, pertsona bakoitzak kideekin partekatu ahal izan baitzuen bere historia. Horrela, gaztetako kontakizunak, familia oroitzapenak, ahaztutako zaletasunak eta betetako ametsak ezagutu genituen. Maleta batzuek baserriko haurtzarora eraman gintuzten, beste batzuek bidaia garrantzitsuetara, edo jaiotza edo ezkontzako une maitagarrietara besteak beste.

Zentroko profesionalen taldeak maitasun handiz lagundu zuen proposamenean, historia pertsonal bakoitzaren balioa aitortzea eta sozializazioa eta autoestimua sustatzea izan zelarik helburu nagusia. Pertsona bakoitzak kontatua izatea merezi duen esperientziaz betetako bizitza darama berarekin, eta horrelako dinamikak, gainera, oroitzapena lantzeko aitzakia ezin hobea dira.

Proiektua 2009an sortu zen, eta asteburuero “Vintage Bilbao” hartzen du, ekonomia zirkularreko azoka txiki bat. Instalazioetan Fab Lab Bilbao sorkuntza eta fabrikazio digitaleko zentroa ere badago, sorkuntzarako egonaldiak bultzatzeaz gain.

Bisitan, azoka txikian ibili ginen, arropa postuak, liburuak eta objektu bitxiak ikusten, oso giro onean. Kuxkuxean ibiltzeko, komentatzeko eta, kasuren batean, zentrora altxor txiki bat eramateko aukera paregabea izan zen.

Goiza gosari berezi batekin amaitu zen, esparru berean dagoen Jardin Secreto tabernan. Txokolatea eta txurroak izan ziren protagonistak, barre eta berriketa artean.