{"id":56326,"date":"2018-06-26T17:05:11","date_gmt":"2018-06-26T17:05:11","guid":{"rendered":"http:\/\/194.35.43.170\/~aitamenninueva\/?post_type=articulo&#038;p=56326"},"modified":"2022-11-26T17:09:35","modified_gmt":"2022-11-26T17:09:35","slug":"aisialdi-terapeutikoko-programak-aita-menni-ospitalean","status":"publish","type":"articulo","link":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/artikulua\/aisialdi-terapeutikoko-programak-aita-menni-ospitalean\/","title":{"rendered":"Aisialdi terapeutikoko programak Aita Menni Ospitalean"},"content":{"rendered":"<p><b>Aisialdiko jarduerak ez dira nahitaez <\/b>egin beharrekoak, eta giza portaera okupazionalaren parte bat osatzen dute. <b>Jean Leif-ek<\/b> \u2018Aisialdia, norberarentzako denbora\u2019 (1992) lanean, honelaxe deskribatzen du <i>\u201cnorberarentzako denbora\u201d<\/i>: norberak, bere <b>behar, desio <\/b>eta <b>motibazioen <\/b>arabera, eta baita asmoen eta erabakien arabera ere, <b>gogobetetze pertsonalera <\/b>iristeko egiten eta pertsonalizatzen dituen jarduera batzuk.<\/p>\n<p><b>Manuel Cuencaren<\/b> iritziz, aisialdia pertsonaren esperientzia integraltzat hartu beharra dago.\u00a0Giza esperientzia integral, erabateko eta konplexua, egin nahi diren jarduketetan zentratua, eta bere horretan helburu ere badena.\u00a0Autore beraren arabera, zeina Deustuko Unibertsitateko Aisiako Ikaskuntzen Institutuko sortzaile eta zuzendari izan baitzen, <i>\u201caisialdia, gainera, hezkuntzak, lanak eta osasunak bezala, garapenari mesede egiten dion oinarrizko giza eskubide bat da, eta inori ez litzaioke eskubide hori galarazi behar genero, sexu orientazio, adin, arraza, erlijio, sineste, osasun maila, desgaitasun edo egoera ekonomikoari loturiko arrazoiengatik&#8221;.<\/i><\/p>\n<p>Gaixotasun mentalen bat edota desgaitasun intelektualen bat daukaten pertsonek ere ondo pasatu behar dute, zaletasunak eduki eta beste pertsona batzuekin harremanak izan. Aisialdia dugu ongizate iturririk inportanteenetako bat, eta <b>ona da komunitatean integratzeko<\/b>, nahi eta, datuen arabera, pertsona horien artean gehiegizko aisialdia eta aisialdiaren erabilera ez oso egokia nabarmentzen diren.\u00a0Kontuan hartu beharra dago halako pertsonen jarduna murriztuta egon daitekeela dauzkaten arazoen ondorioz, eta mugak eduki ditzaketela ingurunearekiko interakzioan eta parte hartzean.<\/p>\n<p><b>Gaixotasun mental kronikoa<\/b><\/p>\n<p>Hona hemen <b>gaixotasun mental larriren bat<\/b> daukaten herritarren artean nabarmentzen diren <b>oztopo<\/b> nagusiak:<\/p>\n<ul>\n<li>trebetasun sozialetan gabeziak<\/li>\n<li>sintomatologia klinikoa, izan positiboa izan negatiboa<\/li>\n<li>motibazio falta eta espektatiba desdoituak<\/li>\n<li>defizit kognitiboak<\/li>\n<li>porrotaren aurretiko esperientziak<\/li>\n<li>komunitatean integratzeko arazoak<\/li>\n<li>medikazioaren bigarren mailako efektuen interferentziak<\/li>\n<li>itxura pertsonalaren narriadura posiblea<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Desgaitasun intelektuala<\/h2>\n<p><b>Larritasun maila desberdinak daude<\/b>; hori dela eta, arlo bakoitzaren funtzionamenduan berezitasun konkretuak izaten dira; baita ingurunera egokitzeko zailtasunak ere. Hona hemen garrantzitsuenak:<\/p>\n<ul>\n<li>Arlo kognitiboan: adimena eta ikaskuntza murriztu egiten dira.<\/li>\n<li>Arlo psikomotorrean: hauek dira nahasmendurik ohikoenak: heldutasun falta, zailtasunak gorputzeko atalak identifikatzeko, mugimendu finak ikasteko, kulunkatzeko, defizita espazio-denboraren pertzepzioan, motrizitatean.<\/li>\n<li>Hizkuntza arloan: arazoak sortzen dira artikulazioan eta ahoskatzeko orduan, baita nahasmenduak ahotsean eta toteltasuna ere. Normalean, atzerapena antzematen zaie hizkuntza bereganatzeko orduan, ulertzeko gaitasunean eta kontzeptuak erlazionatzeko eta hitzak nahiz esaldiak konbinatzeko gaitasunean.<\/li>\n<li>Arlo afektiboan: halako pertsonak ahulagoak izaten dira sentimendu jakin batzuen aurrean; horien artean: mina, plazera, asperdura, dibertsioa, poza, inbidia, jeloskortasuna, lotsa&#8230; Nekeza egite zaie beren sentimenduez pentsatzea, frustraziorako tolerantzia gutxi daukate eta oso inpultsiboak dira. Horren guztiaren eraginez, zailtasunak izaten dituzte ingurura egokitzeko eta beste pertsona batzuekiko harremanak normaltasunez bizitzeko. Antsietatea, autoestimu baxua eta isolamendu soziala pairatzen dute.<\/li>\n<li>Moldatze arloan: eragina autonomian antzeman ohi dira (esfinterren kontrola, elikadura, higiene pertsonala eta janzkera).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Duela urte askotik hona, autore askok azpimarratzen dituzte <b>nahasmendu desberdinen eboluzioan aisialdiko jarduera egituratu eta gogobetegarriek dakartzaten onurak<\/b>; izan ere, jardueroi esker, jarduera psikotikoak murriztu egin daitezke, bai eta pazienteak bere gaixotasunaz duen motibazioa eta espektatibak hobetu ere. Errehabilitazio programen helburua da testuinguru egokiak bilatzea aisialdiaren kalitatea hobetzeko trebetasunak hartu eta martxan jartzeko, eta, horrela, <b>baliabide komunitarioak eskuragarri izan eta aisialdia egoki erabiltzeko.<\/b><\/p>\n<figure style=\"width: 535px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.aita-menni.org\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ocio-actividad-terapeutica-1-1.jpg\" alt=\"Varias personas, rodeando una enorme piedra en un parque\" width=\"535\" height=\"401\" title=\"\"><figcaption class=\"wp-caption-text\">Excursi\u00f3n talleres ocupacionales. Participantes de los talleres ocupacionales: Proyecto Ereiaro y Taller de jardiner\u00eda. Noviembre 2016.<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Errehabilitazioa eta komunitatean integratzea<\/h2>\n<p><i>\u201c<b>Gaur egungo arreta psikiatrikoa<\/b>, zeina bizi kalitatean, errehabilitazioan, integrazio komunitarioan eta halako aspektuetan zentratzen baita, <b>garrantzi handia ematen hasi da egungo gizartean paziente gisa zerbitzu ematen dien pertsonen aisialdiari<\/b>&#8221; <\/i>(V. M. Larrinaga eta S. Corbe\u00f1a, Osasun Mentaleko Errehabilitazio eta Gizarteratze Psikosozialeko Programan aipatua, 2003).<\/p>\n<p><a href=\"..\/psikiatria\/errehabilitazio-dinamizazio-sozial-zerbitzua.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Errehabilitazio psikosozialaren<\/a> helburua da pertsonei gizarte bizitzara eta lan bizitzara egokitzen laguntzea, nahiz eta pertsona horiek beren nahasmenduekin loturiko mugak izan, alegia, helburua da gaixotasun mentalen bat edo desgaitasun intelektualen bat daukaten pertsonen bizi kalitatea garatzea; horretarako, pertsona horiei <b>beren bizitza propioari dagozkion erantzukizunak sentitzen eta komunitatean modu aktiboan parte hartzen laguntzen zaie<\/b>. Errehabilitazioa pertsonaren baimenarekin eta lankidetzarekin egin behar da.<\/p>\n<p>Errehabilitazioaren<b> helburu nagusia integrazioa<\/b> izan behar da, komunitatean txertatuta egotea beharrezkoa baita. Pertsona bat integratzeko, ezinbestekoa da pertsona horrek arlo sozialean modu aktiboan parte hartzea, dena delako gizarte hori onartzeaz gainera. Horretarako, era berean, gizartea mobilizatu eta sentsibilizatu beharra dago.<\/p>\n<h2>Sare soziala eta talde lana<\/h2>\n<p>Komunitatean integratu beharraz hitz egin bai, baina ezin dezakegu alde batera utzi pertsonaren inguruan bizi den taldea edo sare soziala, zeina oso inportantea baita gaixotasun mentalen batekin edo desgaitasun intelektualen batekin bizi diren pertsonentzat. Batzuetan, pertsonon sare soziala ez da izaten horren handia eta askotarikoa, eta horrek eragina dauka bai beren egonkortasunean bai komunitatean egoteko duten gaitasunean.<\/p>\n<p>Aisialdi programaren helburuetako bat da <b>sare sozial bat eraikitzen laguntzea, eta sare hori laguntza iturri izatea, pertsonari ahalik eta autonomia mailarik handienari eusten<\/b>, bere gaitasunak areagotzen eta bizi esperientzia partekatzen lagunduko diona. Halatan, taldeekin lan egiteak duen garrantzia azter dezakegu, bai kolektiboari dakarzkion onurengatik bai banakoei dakarzkienengatik.<\/p>\n<p>Taldea helburu komun batzuekin osatzen bada ere, maila indibidualean xedearen eta helburuen arteko desberdintasuna gelditzen da agerian.\u00a0Hori dela eta, <b>taldeko esku hartzean<\/b> eskuratu beharreko xede nagusia zera izango da: besteenganako errespetua mantendu eta lantzea; baita autonomia, parte hartze, konfidentzialtasun, kideen integrazio eta abarreko gaitasunak indartzea ere, emozioen eta sentimenduen adierazpena, aditzeko eta pentsatzeko gaitasuna eta egoerak zein gatazkak aztertzeko gaitasuna garatzeaz gain.\u00a0Kontua da pertsonek elkarrengandik ikastea, kide bakoitzak egindako aurrerapenak taldera eta eguneroko bizitzara eramaten saiatuz.<\/p>\n<figure style=\"width: 535px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.aita-menni.org\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ocio-actividad-terapeutica2-0-1.jpg\" alt=\"Pacientes de la Unidad de Larga Estancia pedalean en bicicletas est\u00e1ticas en San Sebasti\u00e1n\" width=\"535\" height=\"300\" title=\"\"><figcaption class=\"wp-caption-text\">Salida a Donostia, spinning solidario. Unidades de larga estancia A y B. Mayo 2017.<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Ocio terap\u00e9utico<\/h2>\n<p>Hablamos de ocio terap\u00e9utico cuando realizamos actividades recreativas para producir un efecto terap\u00e9utico, en las esferas social, f\u00edsica, emocional y cognitiva. Es\u00a0un proceso de acci\u00f3n din\u00e1mica, adem\u00e1s de participativa, mediante la cual se estructuran las estrategias que orientan hacia la pr\u00e1ctica de actividades f\u00edsicas, intelectuales (culturales) o de esparcimiento, que permiten a la persona seguir form\u00e1ndose mientras que act\u00faan como medio de integraci\u00f3n social. <strong>Consideramos\u00a0<\/strong><strong>una actividad como ocio terap\u00e9utico si cumple los siguientes requisitos:\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Es voluntaria.<\/li>\n<li>Fomenta el desarrollo de la autonom\u00eda, favorece la recuperaci\u00f3n de la autoestima y la seguridad en uno mismo.<\/li>\n<li>Desarrolla las habilidades sociales.<\/li>\n<li>Fomenta la creatividad, permitiendo desarrollar capacidades que se hayan olvidado o no se usen de forma cotidiana.<\/li>\n<li>Despierta la capacidad de disfrutar de ese ocio.<\/li>\n<li>Ayuda al establecimiento del intercambio y el contacto humano mediante un ocio compartido, potenciando tanto los aspectos individuales como los sociales y relacionales.<\/li>\n<li>Propicia el bienestar y la satisfacci\u00f3n personal.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Abordajes y objetivos generales del programa de ocio y tiempo libre<\/h2>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>ABORDAJES<\/strong><\/td>\n<td><strong>OBJETIVOS ASOCIADOS<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>MANTENIMIENTO Y\u00a0CONSOLIDACI\u00d3N<\/strong>: permite a la persona satisfacer sus necesidades o afrontar sus deseos y preferencias en el \u00e1rea de ocio y tiempo libre<\/td>\n<td>&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Identificar intereses y preferencias vinculados a la realizaci\u00f3n de actividades de ocio y participaci\u00f3n social.-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Explorar, identificar y gestionar recursos comunitarios para la realizaci\u00f3n de actividades de ocio, culturales y de participaci\u00f3n social.<\/p>\n<p>Realizaci\u00f3n de actividades de ocio y participaci\u00f3n social deseadas: pr\u00e1ctica de deportes, aficiones o actividades culturales.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>RESTABLECIMIENTO O\u00a0RECUPERACI\u00d3N<\/strong>: haciendo hincapi\u00e9 en la recuperaci\u00f3n o adquisici\u00f3n de aquellas capacidades o destrezas deterioradas o perdidas como consecuencia de la enfermedad, que interfieren o dificultan en desempe\u00f1o ocupacional de la persona.<\/td>\n<td>&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Adquisici\u00f3n y\/o recuperaci\u00f3n de las habilidades sociales y de comunicaci\u00f3n implicadas en el desempe\u00f1o de actividades de ocio y tiempo libre.-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Adquisici\u00f3n y\/o recuperaci\u00f3n de las habilidades asociadas con el manejo de estr\u00e9s y estrategias de afrontamiento de la vida en comunidad.<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Recuperaci\u00f3n y consolidaci\u00f3n de las capacidades cognitivas y de las destrezas de procesamiento de la informaci\u00f3n deterioradas por la enfermedad.<\/p>\n<p>Recuperaci\u00f3n y mejora de la psicomotricidad y de la condici\u00f3n f\u00edsica general.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>MODIFICACI\u00d3N<\/strong><strong>, ADAPTACI\u00d3N\u00a0Y\u00a0COMPENSACI\u00d3N<\/strong>: teniendo en cuenta el contexto.<\/td>\n<td>&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Compensaci\u00f3n de las actividades cognitivas y\/o destrezas de procesamiento alteradas, para el desempe\u00f1o funcional de actividades de ocio y tiempo libre.-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Modificaci\u00f3n del contexto hospitalario, comunitario y social que apoye el desempe\u00f1o de actividades de ocio y tiempo libre.<\/p>\n<p>Realizaci\u00f3n de actividades de ocio y tiempo libre y participaci\u00f3n social adaptadas.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Los programas de ocio y tiempo libre deben\u00a0tener diferentes \u00e1reas de actividad: formativas, culturales, asociativas, deportivas\u2026y\u00a0orientarse a los usos de dispositivos comunitarios comunes al resto de la poblaci\u00f3n.\u00a0En el programa de ocio y tiempo libre del Hospital Aita Menni podemos ver las diferentes \u00e1reas de actividad que se desarrollan a lo largo de todo el a\u00f1o, coincidiendo con la \u00e9poca de verano las salidas deportivas y ambientales. En el siguiente cuadro, aparecen todas las actividades de ocio y tiempo libre seg\u00fan \u00e1reas que se llevan a cabo tanto dentro del Hospital como en la comunidad.<\/p>\n<table width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>ACTIVIDADES DEPORTIVAS<\/strong><\/td>\n<td><strong>ACTIVIDADES CULTURALES<\/strong><\/td>\n<td><strong>ACTIVIDADES AMBIENTALES<\/strong><\/td>\n<td><strong>ACTIVIDADES\u00a0SOCIALES<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u2022 Equipo de futbol ADAM\u2022 Paseos y rutas<\/p>\n<p>\u2022 Ir a la piscina<\/p>\n<p>\u2022 Actividad de piragua<\/p>\n<p>\u2022 Actividad de danza y expresi\u00f3n corporal<\/p>\n<p>\u2022 Jornadas de multideporte y campeonatos<\/p>\n<p>\u2022 Campeonatos Why Not<\/td>\n<td>\u2022 Salidas a museos\u2022 Visita a Gureak<\/p>\n<p>\u2022 Visita a los Invernaderos\u00a0 Ecol\u00f3gicos de Lumbier<\/p>\n<p>\u2022 Ir a la biblioteca<\/p>\n<p>\u2022 Visitar los pueblos del valle<\/p>\n<p>\u2022 Cine<\/p>\n<p>\u2022 M\u00fasica<\/p>\n<p>\u2022 Ir a museos y exposiciones<\/p>\n<p>\u2022 Misas<\/p>\n<p>\u2022 Coro<\/td>\n<td>\u2022 Excursiones\u2022 Salidas a la playa<\/p>\n<p>\u2022 Laredo, Benidorm<\/td>\n<td>\u2022 Mercadillo Ereiaro\u2022 Ir a tomar algo<\/p>\n<p>\u2022 Fiestas<\/p>\n<p>\u2022 Baile<\/p>\n<p>\u2022 Mercadillos solidarios<\/p>\n<p>\u2022 Peregrinaciones<\/p>\n<p>\u2022 Concurso de acorde\u00f3n. Actividad con la Escuela de M\u00fasica de Arrasate.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>Gracias a la creaci\u00f3n y desarrollo de programas y actividades que producen recompensa interna y facilitan la participaci\u00f3n en la vida, dentro de los recursos rehabilitadores se ha podido avanzar en la atenci\u00f3n dentro del entorno hospitalario del colectivo de personas con enfermedad mental grave y discapacidad intelectua<\/strong>l, evitando situaciones de marginaci\u00f3n e institucionalizaci\u00f3n y favoreciendo una adecuada integraci\u00f3n social en la comunidad.<\/p>\n<p>En el programa de ocio y tiempo libre del Hospital Aita Menni, las actividades est\u00e1n estructuradas en horarios no laborales y tienen su justificaci\u00f3n en las necesidades de satisfacci\u00f3n personal. En el caso de las personas con enfermedad mental grave y discapacidad intelectual necesitan distintos grados de protecci\u00f3n, potenciaci\u00f3n o facilitaci\u00f3n en la mayor\u00eda de las \u00e1reas de sus vidas, por ello <strong>es necesario incluir programas de ocio y tiempo libre en los programas de rehabilitaci\u00f3n de las diferentes entidades que trabajan en beneficio de la salud mental<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"entry-summary\">\nAisialdiko jarduerak ez dira nahitaez egin beharrekoak, eta giza portaera okupazionalaren parte bat osatzen dute. Jean Leif-ek \u2018Aisialdia, norberarentzako denbora\u2019 (1992) lanean, honelaxe deskribatzen du \u201cnorberarentzako denbora\u201d: norberak, bere behar, desio eta motibazioen arabera, eta baita asmoen eta erabakien arabera&hellip;\n<\/div>\n","protected":false},"featured_media":33508,"menu_order":0,"template":"","format":"standard","categories":[1076,1071],"tags":[],"linea-asistencial":[988,984],"class_list":["post-56326","articulo","type-articulo","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aita-menni-ospitalea","category-ezagutza","linea-asistencial-2-desgaitasun-intelektuala","linea-asistencial-1-osasun-mentala","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/articulo\/56326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/articulo"}],"about":[{"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/articulo"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56326"},{"taxonomy":"linea-asistencial","embeddable":true,"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/linea-asistencial?post=56326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}