{"id":70278,"date":"2024-11-21T16:12:47","date_gmt":"2024-11-21T16:12:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.aita-menni.org\/?post_type=articulo&#038;p=70278"},"modified":"2025-03-20T10:43:33","modified_gmt":"2025-03-20T10:43:33","slug":"mugako-gaitasun-intelektuala-eta-nortasunaren-nahasmendua-duten-profilen-arreta-baliabide-espezifikoak-hornitzearen-erronkak","status":"publish","type":"articulo","link":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/artikulua\/mugako-gaitasun-intelektuala-eta-nortasunaren-nahasmendua-duten-profilen-arreta-baliabide-espezifikoak-hornitzearen-erronkak\/","title":{"rendered":"Mugako gaitasun intelektuala eta nortasunaren nahasmendua duten profilen arreta: baliabide espezifikoak hornitzearen erronkak"},"content":{"rendered":"<h2>Egungo sisteman sartzeko profil zaila<\/h2>\n<p>Mugako gaitasun intelektuala duten pertsonak funtzionamendu kognitiboko tarte batean daude, non ez diren desgaitasun intelektualaren irizpideak betetzen (70etik beherako KI), baina maila tipikora ere iristen ez den. Diagnostikoa nortasunaren nahasmenduekin (nortasunaren mugako nahasmendua edo nahasmendu antisoziala) eta jokabidearen asaldura larriekin (muturreko oldarkortasuna, indarkeriazko gertakariak, jokabide disruptiboak) konbinatzen denean, beharrezkoa den arreta esponentzialki zailtzen da.<\/p>\n<p>Desgaitasun intelektualerako baliabideak, oro har, laguntza egituratura, irisgarritasun kognitibora eta ingurunera egokitzera bideratzen dira; eta, aldiz, osasun mentaleko dispositiboak patologia psikiatriko larrietara bideratzen dira, askotan muga kognitibo esanguratsuak dituzten pertsonentzat diseinatuta ez dauden esku hartzeekin. Hutsune horrek linbo instituzional batean uzten ditu pertsona horiek.<\/p>\n<h2>Arretaren erronka nagusiak<\/h2>\n<h3>1. Dispositibo espezifikoak diseinatzea<\/h3>\n<p>Egungo sistema soziosanitarioak ez du profil horretarako baliabide espezializaturik. Desgaitasunerako zentroek eta osasun mentaleko zerbitzuek ezin diote behar bezala erantzun muga kognitiboen, desregulazio emozionalaren eta jokabide larrien konbinazioari. Horrek arreta zatikatua sortzen du, pertsonen beharrei modu globalean erantzutea galarazten duena.<\/p>\n<h3>2. Sartzeko irizpideak<\/h3>\n<p>Mugako gaitasun intelektualaren diagnostikoa ez da nahikoa desgaitasuna artateko baliabideak eskuratzeko. Nahiz eta MGIa duten pertsonek egokitzeko zailtasun handiei eta oztopo funtzionalei aurre egin behar dieten, zailtasun horiek ez dira beti \u201cmugatzailetzat\u201d aitortzen.<\/p>\n<p>Horrez gain, nortasunaren nahasmenduak osasun mentalaren eremuko diagnostikotzat hartzen dira. Testuinguru horretan, asaldura emozional eta konduktual larriak patologia psikiatriko gisa ikusten dira, baina ez da aurreikusten ingurunera ulertzeko edo egokitzeko mugekin lotuta egon daitezkeenik.<\/p>\n<h3>3. Jokabidearen asaldura larriak<\/h3>\n<p>Jokabide disruptiboek arrisku handia dakarte bai pertsonarentzat bai ingurukoentzat. Horretarako, beharrezkoa da espazioa segurua izatea, egituratua, alderdi eragileak minimizatzen dituena, eta deseskalatze emozionalerako eta jokabidea maneiatzeko jarraibideak diseinatzea, pertsonak dituen muga intelektualetara egokituta.<\/p>\n<h3>4. Inpaktua familiengan eta zaintzaileengan<\/h3>\n<p>Familiek askotan akidura fisiko eta emozionala eragiten duten egoerei aurre egin behar izaten diete. Horregatik da garrantzitsua familiei laguntza eta babesa ematea eta esperientziak partekatzeko eta egunerokoan tresna praktikoak eman ahal izateko espazioak eskaintzea.<\/p>\n<h2>Ondorioa<\/h2>\n<p>Mugatu gaitasun intelektuala eta nortasun nahasmenduak jokabidearen nahasmendu larriekin lotuta dituzten pertsonei arreta emateko, ikuspegi berritzailea eta egokitua behar da. Beharrezkoa da sistema soziosanitarioaren egungo zatiketa gainditzea eta kolektibo horren beharrei erantzungo dieten baliabide espezifikoak sortzearen alde egitea. Horrela bakarrik bermatu ahal izango da arreta inklusiboa, eraginkorra eta humanizatua, pertsonen eskubideak babesteaz gain, beren potentzialik handienera iristen utziko diena.<\/p>\n<h2>Erreferentzia bibliografikoak<\/h2>\n<ul>\n<li>Artigas-Pallar\u00e9s, J.,\u00a0<em>et al.<\/em>(2007).\u00a0<strong>Alta prevalencia de trastornos del neurodesarrollo asociados a la capacidad intelectual l\u00edmite<\/strong>.\u00a0<em>Revista de Neurolog\u00eda<\/em>, 44(Supl. 2), S67-S69.<\/li>\n<li>Hassiotis, A., et al. (2008).\u00a0<strong>Comorbilidad entre trastornos mentales y capacidad intelectual l\u00edmite: implicaciones para la atenci\u00f3n sociosanitaria<\/strong>.\u00a0<em>British Journal of Psychiatry<\/em>, 193(4), 359-365.<\/li>\n<li>Huete, A., Pallero, R., &amp; Petisco, G. (2015).\u00a0<strong>Informe sobre barreras sociales y dificultades adaptativas en personas con capacidad intelectual l\u00edmite<\/strong>. Ministerio de Sanidad, Servicios Sociales e Igualdad.<\/li>\n<li>Van-Steensel, F., Bogels, S., &amp; Perrin, S. (2011).\u00a0<strong>The relation between anxiety disorders and intellectual capacity in developmental contexts<\/strong>.\u00a0<em>Clinical Child and Family Psychology Review<\/em>, 14(2), 231-250.<\/li>\n<li>Emerson, E., et al. (2010).\u00a0<strong>Health inequalities and intellectual disability<\/strong>.\u00a0<em>Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities<\/em>, 23(3), 215-225.<\/li>\n<li>Redual Project. (2021).\u00a0<strong>Diagn\u00f3stico dual: implicaciones y modelo de atenci\u00f3n en personas con CIL y trastornos asociados<\/strong>.\u00a0<em>Plena Inclusi\u00f3n Castilla y Le\u00f3n<\/em>.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"entry-summary\">\nEremu soziosanitarioan, mugako gaitasun intelektuala eta elkartutako nortasun nahasmenduak dituzten pertsonentzako arretak, batez ere jokabidearen asaldura larriak dituztenean, erronka askori egin behar die aurre. Kolektibo hori jarduteko konplexuenetako bat da, desgaitasun intelektualera bideratutako baliabideen eta osasun mentalera bideratutakoen artean duen posizio liminala dela eta. Gaur egun, gailu espezifikorik eta protokolo egokiturik ez egoteak arazoa larriagotzen du, pertsona horiek eta familiak ahultasun egoeran utzita.\n<\/div>\n","protected":false},"featured_media":70232,"menu_order":0,"template":"","format":"standard","categories":[683],"tags":[],"linea-asistencial":[988],"class_list":["post-70278","articulo","type-articulo","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aita-menni-eu","linea-asistencial-2-desgaitasun-intelektuala","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/articulo\/70278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/articulo"}],"about":[{"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/articulo"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70232"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70278"},{"taxonomy":"linea-asistencial","embeddable":true,"href":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/linea-asistencial?post=70278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}