{"id":34414,"date":"2019-10-22T00:00:00","date_gmt":"2019-10-22T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/194.35.43.170\/~aitamenninueva\/elkartasun-kontzertua-hartutako-kalte-zerebralaren-13279\/"},"modified":"2021-10-08T10:52:23","modified_gmt":"2021-10-08T10:52:23","slug":"elkartasun-kontzertua-hartutako-kalte-zerebralaren-13279","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ospitalarioakfundazioaeuskadi.org\/eu\/elkartasun-kontzertua-hartutako-kalte-zerebralaren-13279\/","title":{"rendered":"Arreta hobea autismoaren espektroko eta desgaitasun intelektualeko jokabide nahasmenduak dituzten pertsonentzat"},"content":{"rendered":"
\n

Aita Mennik <\/span>Unitate<\/span><\/a><\/span><\/span> <\/span>espezializatu bat dauka, jokabideko desoreka larriak dituzten pertsonak artatzeko, autismoaren espektroko eta\/edo desgaitasun intelektualeko nahasmenduen testuinguruan.<\/span> <\/span>Esperientziak eta azken ebidentzia zientifikoa partekatzeko<\/span><\/b>, Ospitaleak arlo horretako eremu desberdinetako espezialistak elkartu zituen Donostiako <\/b>Aquariumean, Gipuzkoa, Araba eta Bizkaiko Foru Aldundietako eta EAEn diharduten erakunde eta eragileen ordezkariekin batera.<\/span><\/span><\/p>\n

Aita Menni Ospitaleko zuzendari <\/span>Mikel Tellaechek <\/b>eman zien ongietorria bertaratutako 100 profesional baino gehiagori, eta bereziki eskertu zien joan izana Aquariumeko lehendakariorde <\/span>Maria Carmen Garmendiari<\/b> eta Gipuzkoako Foru Aldundiko Gizarte Politiketako diputatu <\/span>Maite Pe\u00f1ari<\/b>, zeinak gogoratu baitzuen bitartekoak baditugula pertsona horiei laguntzeko, baina beharrezkoa dela erakunde desberdinen ahaleginak batzea eta sinergiak ezartzea, arreta eredua finkatu ahal izateko.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Estrategia proaktiboak<\/span><\/b> <\/span><\/b><\/p>\n

Autismoak jatorri neurobiologikoa dauka.<\/span> <\/span>\u201cSintomak tratatu eta arindu besterik ezin dugu egin; sintomen inpaktua murriztu baliabide sozialekin eta sanitarioekin.<\/span><\/i> <\/span><\/i>Inpaktuan eragin dezakegu eta aldatu egin daiteke\u201d,<\/span><\/i> azpimarratu zuen Joaquin Fuentes<\/b> doktoreak.<\/i> <\/span>\u201cPertsona horiek arrisku handia dute, gehienetan euren buruaz beste eginez hiltzen dira\u201d<\/span><\/i>, ohartarazi zuen.<\/i> <\/span>Arazoaren neurria ilustratzeko, Gipuzkoa Poliklinikako Haur Psikiatriako Zerbitzuko buruak <\/span>ASDEU azterketa<\/span><\/a><\/span><\/span> <\/span>aipatu zuen: landa lan epidemiologiko bat da, eta Gipuzkoako emaitza izan da prebalentzia %0,6 ingurukoa dela.<\/span> <\/span>\u201cHiru egunean behin kasu bat diagnostikatzen da.<\/span><\/i> <\/span><\/i>Eta portaera gatazkatsuak ohikoak izaten dira, %50 ingurukoak, egoeren arabera.<\/span><\/i> <\/span><\/i>Erdiek, gutxi gorabehera, desgaitasun intelektuala aurkezten dute\u201d, <\/span><\/i>adierazi zuen Fuentesek,<\/i> zeina halaber <\/span>Gautena <\/span><\/a><\/span><\/span>-Autismoaren Gipuzkoako Elkarteko ikertzailea ere baita.<\/span> <\/span><\/p>\n

Doktoreak <\/span>‘La fiesta de cumplea\u00f1os’ bideoa<\/span><\/a><\/span><\/span> ikustera animatu zuen bertaratutako publikoa, autismoaren seinaleei buruz.<\/span> <\/span>Izan ere, diagnostiko goiztiar batekin eta azkar esku hartuz, pertsona horien bizitza kalitatea hobetu<\/b> daiteke.<\/span> <\/span>Psikiatrak emandako datuen arabera, kolektibo horren %30 dago instituzionalizatuta Gipuzkoan, munduko zifrarik txikienetakoa.<\/span> <\/span>\u201cEuren denborak egituratzen saiatzen gara, komunikazio aumentatiboa erabiltzen dugu, erregulazio emozionaleko teknikak, malgutasun kognitiboa eta konpetentzia sozialetarako heziketa.<\/span><\/i> <\/span><\/i>Estrategia proaktiboak erabiltzen ditugu erreaktiboak baino gehiago, analisi funtzionalaren bidez eta jokabide positiboko laguntzaren bitartez, portaerari buruzko aditua den Gary LaVignaren<\/b> ildoari jarraituz\u201d, <\/span><\/i>gehitu zuen.<\/b> <\/span><\/p>\n

Pertsonarengan oinarritutako arreta<\/span><\/b><\/p>\n

San Francisco de Borja Fundazioko<\/span><\/a><\/span><\/span> Gloria Matak<\/b>, berriz, pertsonarengan oinarritutako arretaren prozesua azaldu zuen, Alvaroren<\/b> kasu klinikoaren bitartez; 15 urteko mutil bat da, jokabide autoerasokorra duena.<\/span> <\/span>Egoitzan lehen laguntza jaso, bere errutinak eta ohiturak ezagutu, erasoak eragiten zituzten egoerak zehaztu eta horrelakoak landu eta gero, aurrera egin ahal izan genuen neurri murriztaile gutxiago erabiltze aldera.<\/span> <\/span>Amari ere eman zitzaion laguntza, trebetasunak bereganatu zituen arte.<\/span> <\/span>\u201cEz zegoen egiazko komunikaziorik berarekin, ezta piktoak erabilita ere.<\/span><\/i> <\/span><\/i>Orain, <\/span><\/i>sekuentziak (Pecs) <\/span><\/a><\/span><\/i><\/span> <\/span>erabiliz, bere agenda zehazten eta adosten da.<\/span><\/i> <\/span><\/i>Nahi duena eskatu dezake. Hainbesteko desoreka emozionalak eragin egin zion arren, gazte jendearekin egon nahi zuen.<\/span><\/i> <\/span><\/i>Alacant gustatzen zitzaion, burguerrera joatea, musikari lotutako gauzak\u2026\u201d, <\/span><\/i>kontatu zuen psikologoak.<\/i> <\/span>Orain Alvaro <\/b>beste gazte batzuekin bizi da, jokabideko arazorik gabe, eta lagun kopurua handitu du.<\/span> <\/span>Bidaiatzera irteten da, autobusa hartzen du.<\/span> <\/span>Piktoak dauzka eta erosketak egiten ditu.<\/span> <\/span>Ikasgelan parte hartzen du, zeramika egiten du, saskibaloian jokatu, ekinoterapia, sukaldaritza tailerrak\u2026<\/span> <\/span>Autolesioak asmo murriztu dira, eta jada ez dira larriak.<\/span> <\/span>Bideo honetan ikusi daitekeenez<\/span><\/a><\/span><\/span>, bere eta ingurukoen bizitza kalitatea handitu egin da.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jokabide positiboko laguntza<\/span><\/b> <\/span><\/span><\/b><\/p>\n

Goyeneche Fundazioko<\/span><\/a><\/span><\/span> koordinatzaile Maria Mu\u00f1ozek<\/b> erakunde pribatu horri buruz hitz egin zuen; Gipuzkoako Foru Aldundiaren laguntzaz, eta 15 garaguneren eta bere zentro okupazionalaren bitartez, desgaitasun intelektuala duten 200 pertsona helduri laguntzen die.<\/span> <\/span>‘Neu’ aplikazio informatikoa<\/span><\/a><\/span><\/span> <\/span>nola garatu zuten kontatu zuen \u2013Aita Menni Ospitalean testatzen laguntzen ari gara\u2013, ‘<\/span>Essential Lifestyle Planning: A Handbook for Facilitators<\/span><\/a><\/span><\/span>‘ eskuliburua ezagutu eta gero.<\/span> <\/span>Jokabide positiboko laguntzatik abiatuta, Goyeneche Fundazioak tresna errazak eta errutinako planifikazioak<\/b> erabiltzen ditu, aldaketa garrantzitsuak lortzeko<\/b>.<\/span> <\/span>Prozesua hiru urratsetan laburtu daiteke:<\/span> <\/span>1) Pertsona ezagutzea, motibazioak, bere balioak ulertzea, historia, talentuak, afizioak\u2026…<\/span> <\/span>2)- Aztertzea zer laguntza behar dituen eta 3) Ekintzara pasatzea.<\/span>\u00a0<\/span>\u201cInklusiorik gabe ezin genuenez egin Pertsonarengan Oinarritutako Planifikaziorik (POP), ingeniaritzako enpresa batera jo genuen, eta horrek Neu sortu zuen\u201d<\/span><\/i>, azaldu zuen psikologoak.<\/em>\u00a0<\/span><\/p>\n

‘Neu’ aplikazioak, beste alderdi askoren artean (harremanen zirkulua \u2013argazkiekin eta piktoekin\u2013, jokabidearen analisi funtzionala, nola komunikatzen den DI duen pertsona, zer esaten digun, zer ulertzen dugun, haren kualitateak, zer den berarentzat onena, zein den laguntzeko modurik onena, parte hartzen duen, harremanak dituen\u2026), ekintza planen jarraipena ere egiten du:<\/span> <\/span>aurrerapenaren adierazleak, helburuen lorpenaren ebaluazioa, bizitza kalitatean duen eraginaren ebaluazioa, jokabide arazoak murriztea (maiztasuna eta intentsitatea).<\/span> <\/span>Orain, helburua da tresna sendoagoa egitea, eta erabiltzaileek eta senideek erabiltzea, Goyenecheren laguntzarekin.<\/span><\/span><\/p>\n

Dieta sentsoriala<\/span><\/b><\/span><\/b><\/p>\n

Ahizpa Ospitalariek Gironan jokabide desafiatzailea duten pertsonentzat duten <\/span>Mare de Deu de Montserrat Zentroko<\/span><\/a><\/span><\/span>\u00a0 unitateak profil gero eta konplexuagoa AENari lotuta, <\/span>Isaac Riera <\/span><\/b>arduradunaren hitzetan.<\/strong>\u00a0<\/span>Erreskateko farmakoen ia %100 eta kontentzioen %87,5 ematen zitzaien AEN zuten eta hitz egiten ez zuten pertsonei, adierazi zuen.<\/span>\u00a0<\/span>Hiru urtez TEACCH metodologia erabili eta gero, kontentzioen eta erreskateko farmakoen erabilera progresiboki murriztu da, jakinarazi zuen.<\/span> <\/span>Metodo horren xedea da ingurune fisikoa, programatikoa eta humanoa egokitzea autismoa duen pertsonaren ezaugarrietara.<\/span>\u00a0<\/span>Autismoaren espektroko nahasmendua duten pertsonez hitz egiten denean, egoerak askotarikoak dira..<\/span> <\/span>AEN duten pertsonek hipersentsibilitatea edo hiposentsibilitatea izan dezakete, \u201cprofil sentsoriala definitu behar da, dieta sentsorial bat erabakitzeko.<\/i><\/span> <\/span><\/i>Snoezelen 24h, kontzeptua zabalean +\u00a0TEACCH”<\/span><\/i>, adierazi zuen psikologoak.<\/span><\/span><\/p>\n

\n
Eduki hau kanpoko hornitzaile batean dago. Ikusi nahi baduzu, \"Besteak\" cookie-ak onartu behar dituzu<\/a> Cookie-en konfigurazioan.<\/div><\/div>