2006az geroztik Bizkaiko Gizarte Zerbitzuen Foru Sarean integratuta dagoen Txurdinagabarrik 228 egoitza-plaza eta eguneko zentroko 98 plaza ditu.

Bilbo, 2026ko urriaren 22a. Ospitalarioak Fundazioa Euskadiren Txurdinagabarri Egoitzak eta Eguneko Zentroak 20. urteurrena ospatu du Bilbon. Bi hamarkada hauetan, adineko pertsonen beharrak ez ezik, zaintzak ulertzeko modua bera ere aldatu da.

2006an Bilboko Txurdinaga auzoan ireki zenetik, zentroak gero eta arreta pertsonalizatuago baterantz egin du aurrera, pertsonen lehentasunak errespetatuz, autonomia sustatuz eta eguneroko bizitzan haien gaitasunak eta erabakiak kontuan hartuz.

Bizkaiko Gizarte Zerbitzuen Foru Sarean integratuta dagoen Txurdinagabarrik 228 egoitza-plaza eta eguneko zentroko 98 plaza ditu, eta konplexutasun handiko egoerei arreta emateko akreditazioa du.

Hogei urte, pertsonarengan oinarritutako arretarantz aurrera eginez

Bilakaera horren mugarrietako bat 2019an izan zen, pertsonarengan oinarritutako arretari buruzko prestakuntza-prozesua hasi zenean. Ordutik, zentroak zaintzak antolatzeko modu berriak txertatu ditu, arreta-beharretatik harago begiratuz, pertsona bakoitza nor den, harentzat zer den garrantzitsua eta nola bizi nahi duen kontuan hartzeko.

2024an, autodiagnostiko parte-hartzaile baten bidez, neurri zehatzetan aurrera egin zen: erreferentziazko laguntzailearen figura, Arreta Plan Indibidualizatutik Arreta eta Bizitza Planerako bilakaera, bizi-historien lanketa eta aurretiazko erabakien plangintza, besteak beste.

Joana López Txurdinagabarriko arduradunak azaldu duenez:

«Hogei urte hauetan, adineko pertsonen beharrak ez ezik, zaintzak ulertzeko dugun modua ere aldatu da. Pertsona ezagutzea, haren historia, lehentasunak eta erabakiak kontuan hartzea zaintzaren beraren parte den arreta-eredu baterantz egin dugu aurrera».

Parte-hartzeak ere gero eta protagonismo handiagoa hartu du. 2024an Egoitza Kontseilua eratu zen, eta familiek urteroko batzarra ere badute, elkartzeko eta parte hartzeko gune gisa.

Era berean, Txurdinagabarrik Libera-Care eredua garatzen du, Fundación Cuidados Dignos erakundearekin lankidetzan. Eredu horrek euste-neurririk gabeko arreta sustatzen du, pertsonen eskubideak, duintasuna eta autonomia errespetatuz.

Bilboko adinekoen egoitza bat, familiekin eta komunitatearekin lotuta

Txurdinagabarriren ibilbidean, familiekin eta ingurune komunitarioarekin duen harremanak ere garrantzi handia izan du.

2013an, asteburuko atseden-zerbitzua jarri zen martxan, familiei eta zaintzaileei laguntzeko. Zentroak oroitzapenak lantzeko jarduerak ere garatu ditu Espainiako Futbolari Beteranoen Elkarteen Federazioarekin (FEAFV) elkarlanean.

2015az geroztik, Bizitxikidetza belaunaldien arteko programak adineko pertsonen eta gazteen arteko topaketak sustatu ditu. 2025ean, Eusko Jaurlaritzak erreferentziazko ekimen gisa aitortu zuen, belaunaldien arteko loturak sortzen hamar urte eman ondoren.

Ekimen horiek arreta asistentzialetik harago doan zaintza-eredua islatzen dute, harreman pertsonalen, parte-hartzearen eta komunitatearekiko loturaren garrantzia aitortzen duena.

Etorkizuneko erronkak: espezializazioa, autonomia eta zaintzen jarraitutasuna

Hogei urte hauetako historia egoiliarren, haien familien eta laguntzen dieten profesionalen historia ere bada. Elkarrekin bizi izan dituzte aurrerapenak, aldaketak eta une bereziki zailak, COVID-19aren pandemiak eragindakoak kasu.

Urteurrena aukera izan da orain arte eraikitakoa aitortzeko, baina baita adineko pertsonen arretaren etorkizuneko erronkei begiratzeko ere.

Marisa Merino Ospitalarioak Fundazioa Euskadiko zuzendari gerenteak adierazi duenez:

«Hogei urte ospatzeak orain arte eraikitako guztia aitortzea esan nahi du, baina baita etorkizunera begiratzea ere. Adineko pertsonen beharrak aldatzen ari dira, eta zaintza-ereduek haiekin batera eboluzionatu behar dute. Gure erronka gero eta konplexutasun handiagoari ezagutzaren eta espezializazioaren bidez erantzutea da, pertsona bakoitzaren autonomia, erabakiak eta bizi-proiektua errespetatuz».

Txurdinagabarrik 20. urteurrena ospatu du egoiliar, familia, profesional eta erakundeekin

Urriaren 22an Bilbon egindako urteurreneko ekitaldian egoiliarrak, familiak, profesionalak eta zentroaren ibilbidean lagundu duten erakunde eta entitateetako ordezkariak bildu dira.

Ekitaldian parte hartu dute Juan Mari Aburto Bilboko alkateak; Amaia Antxustegi Bizkaiko Foru Aldundiko Gizarte Ekintzako diputatuak; José Antonio Barañano Autonomia Pertsonala Sustatzeko zuzendari nagusiak; Marisa Merino Ospitalarioak Fundazioa Euskadiko zuzendari gerenteak; eta Joana López Txurdinagabarriko arduradunak.

Ospakizunak hogei urte hauetan egindako ibilbidea aitortzeko eta Txurdinagabarriren historiaren parte izan diren pertsona, familia, profesional, erakunde eta entitate guztien ekarpena eskertzeko balio izan du.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadiri buruz

Ospitalarioak Fundazioa Euskadik 100 urtetik gorako ibilbidea du osasun-arretaren, arreta soziosanitarioaren eta gizarte-arretaren esparruetan. Bizkaian, Gipuzkoan eta Araban baliabide espezializatuen sare bat du, eta osasun mentalean, adimen-desgaitasunean eta autismoan, hartutako garuneko kaltean eta neuroerrehabilitazioan, psikogeriatrian eta adineko pertsonen zaintzan premia konplexuei erantzuten die.

Bere esperientziari eta ezagutza espezializatuari esker, arreta integrala, profesionalen eta baliabideen arteko koordinazioa eta zaintzen jarraitutasuna eskatzen duten egoerei erantzuteko gaitasuna du.

Bere arreta-ereduak pertsona bakoitzaren autonomia, erabakiak eta bizi-proiektua errespetatzea du helburu, komunitatean duen parte-hartzea sustatuz.

Donostia, 2026ko urria. Ospitalarioak Fundazioa Euskadiko profesionalen ordezkaritza zabal batek Adinberri Longevity Forum 2026 topaketan parte hartu du. Urriaren 14an eta 15ean egin da, Donostiako Kursaalen, Adinberrik eta Gipuzkoako Foru Aldundiak antolatuta.

1.200 profesional baino gehiago bildu dituen topaketa ezagutza partekatzeko, inspirazioa jasotzeko eta lankidetza sustatzeko gunea izan da, gure gizartearen erronka handienetako bati heltzeko: bizi-itxaropenaren hazkundearekin batera, osasunean, ongizatean eta autonomiaz bizitako urteak ere nola handitu.

Jardunaldietan hainbat gai jorratu dira, besteak beste, ikerketa zientifikoa, adimen artifiziala, hauskortasunaren prebentzioa, zaintzetan aplikatutako teknologia berriak, arreta-ereduak, berrikuntza eta ekintzailetza.

Foroak profesionalak, enpresak, erakunde publikoak, fundazioak, gizarte-erakundeak eta ezagutzaren arloko eragileak elkartu ditu, helburu komun baten inguruan: pertsonek modu osasungarriagoan, seguruagoan eta autonomoagoan bizitzeko eta gizartean parte hartzeko aukera gehiago izan ditzaten irtenbideak garatzea.

Berrikuntza eta ezagutza, pertsonen zerbitzura

Ospitalarioak Fundazioa Euskadirentzat, topaketan parte hartzea aukera izan da ikuspegi berriak ezagutzeko, teknologiak eta aplikazioak aztertzeko, esperientziak trukatzeko eta osasunaren eta gizarte-arretaren ekosistemako enpresa eta erakundeekin harremanak sendotzeko.

Erakundeko profesionalek erakusketa-gunea bisitatu dute, hainbat arreta-eremutan aplikatzeko aukera izan dezaketen gailuak eta irtenbideak bertatik bertara ezagutzeko, bereziki errehabilitazioan, estimulazio kognitiboan eta autonomiaren sustapenean.

Erantzun berriak bilatzeko lan hori bat dator OFEk arretaren etengabeko hobekuntzarekin eta ezagutza zein berrikuntza eguneroko jardun asistentzialean txertatzearekin duen konpromisoarekin.

Erakundeak dagoeneko erabiltzen ditu exoeskeletoak neuroerrehabilitazioan, eta ekimen berriak garatzen jarraitzen du. Horien artean dago Musakolan errehabilitazio kognitiborako errealitate areagotuko tresnak erabiltzen hastea, Adinberrirekin elkarlanean.

Esperientzia horiek apustu zabalago baten adibide dira: ikerketa, teknologia eta profesionalen ezagutza uztartzea, pertsona bakoitzaren beharretara egokitutako arreta gero eta espezializatuagoa eta pertsonalizatuagoa eskaintzeko.

Erronkei aurrea hartu eta zaintza-ereduak eraldatu

Biztanleriaren zahartze progresiboak erronka handiak planteatzen dizkie osasun- eta gizarte-sistemei, baina aukera berriak ere zabaltzen ditu prebentzio-, errehabilitazio-, laguntza- eta zaintza-eredu berriak garatzeko.

Premia konplexuak dituzten pertsonen arretan duen esperientziatik abiatuta, Ospitalarioak Fundazioa Euskadik funtsezkotzat jotzen du autonomia, gaitasunen berreskurapena eta zaintzen jarraitutasuna sustatzen dituzten ereduetan aurrera egiten jarraitzea.

Testuinguru horretan, berrikuntza gailu teknologikoak txertatzea baino askoz gehiago da. Beharrizan berriei aurrea hartzea, esku-hartzeak egokitzea, profesionalen arteko koordinazioa indartzea eta aurrerapen zientifiko zein teknologikoak pertsonen eguneroko bizitzara eramateko aliantzak sortzea ere bada.

Teknologiak esku hartzeko aukerak zabaltzen ditu, baina profesionalen ezagutzak eta esperientziak ahalbidetzen dute aukera horiek balio handiagoko arreta bihurtzea.

Adinberri Longevity Forum 2026 topaketan parte hartzeak Ospitalarioak Fundazioa Euskadik etengabeko ikaskuntzarekin, lankidetzarekin eta arreta-ereduen eraldaketarekin duen konpromisoa indartzen du. Horrela, bere esperientzia asistentzialetik ekarpena egiten jarraitzen du, urte gehiago eta bizi-kalitate hobearekin bizitzeko aukera emango duten irtenbideak garatzeko.

Berritu, hobeto zaintzeko.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadiko Zuzendaritza Kontseiluko ordezkaritza batek IMPULSA 26 topaketan parte hartu du. Fundación Hospitalariasek antolatutako topaketa urriaren 6tik 8ra egin da, Bartzelonako CosmoCaixa Zientzia Museoan.

Hiru jardunalditan, erakundeko kudeaketa-unitateetako ordezkariek esperientziak, ezagutza eta ikuspegiak partekatu dituzte, osasunaren eta arreta soziosanitarioaren arloko erronka estrategiko nagusiei buruz hausnartzeko.

Topaketan, erakundearen etorkizunerako funtsezkoak diren hainbat gai landu dira: arreta-ereduen bilakaera, berrikuntza, jasangarritasuna, profesionalen garapena eta gizartearekiko harremana, besteak beste.

Etorkizuneko erronkei erantzuteko sei ardatz estrategiko

IMPULSA 26 topaketaren programa sei hausnarketa-ardatz nagusiren inguruan antolatu da:

• Gobernantza eta jasangarritasuna: arretaren arloko aldaketei erantzuteko eta erakundearen jasangarritasuna bermatzeko gobernantza-eredu berriak.
• Nortasuna: Fundación Hospitalariasen kudeaketa-eredua definitzen duten balioak eta nazioarteko lankidetzarekiko konpromisoa.
• Arreta-ereduen garapena: adimen-desgaitasuna eta neurogarapenaren nahasmenduak dituzten pertsonentzako arreta-ereduen bilakaera, Osasun Mentalaren 2030 Garapen Planaren aurrerapenak eta tarteko arreta eta arreta integratuaren ikuspegi berriak.
• Profesionalak: erakundeko pertsonen balioa, talentua erakartzea eta erakundean mantentzea, eta konpromiso profesionala.
• Berrikuntza: adimen artifizialak, berrikuntzak eta lidergoak erakundeak eraldatzeko eskaintzen dituzten aukerak.
• Gizartearekiko elkarrizketa: ospearen, konfiantzaren eta aliantzen garrantzia, gizartean eragin positiboa sortzeko.

Gai horiek osasunaren eta zaintzaren arloko erakundeek gaur egun dituzten erronka nagusietako batzuk islatzen dituzte, arreta-beharrak gero eta askotarikoagoak eta konplexuagoak diren testuinguru batean.

Ezagutza partekatzea, pertsonentzako arreta hobetzeko

Ospitalarioak Fundazioa Euskadirentzat, hausnarketa estrategikorako gune honetan parte hartzea aukera bat da osasun mentalean, adimen-desgaitasunean, hartutako garuneko kaltean eta adineko pertsonen arretan duen esperientzia partekatzeko, baita beste zentro eta lurralde batzuetan garatutako ereduak eta jardunbideak ezagutzeko ere.

Fundación Hospitalariasen parte izateak arreta-errealitate desberdinak lotzeko, ezagutza espezializatua partekatzeko eta erronka komunei ikuspegi zabalago batetik heltzeko aukera ematen du.

Pertsonen beharren bilakaerak gero eta arreta-eredu espezializatuagoak, pertsonalizatuagoak eta koordinatuagoak garatzea eskatzen du, arreta-prozesuetan zehar jarraitutasuna bermatzeko gai izango direnak.

Ikuspegi partekatua, arreta eta zaintzak hobetzen jarraitzeko

IMPULSA 26 topaketak erakundearen etorkizunari buruz elkarrekin hausnartzearen garrantzia nabarmendu du, arreta-jarduera jasangarritasunarekin, berrikuntzarekin, profesionalen garapenarekin eta gizartearekiko konpromisoarekin uztartuz.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadiren parte-hartzea bat dator bere talde profesionalen esperientziaren eta ezagutzaren bidez arretaren etengabeko hobekuntzan laguntzeko konpromisoarekin.

Arreta-errealitate desberdinak, ikuspegi partekatua eta helburu bera: pertsonentzako arreta eta zaintzak hobetzen jarraitzea.

Osasun mentalaren arretak gero eta errealitate konplexuagoari egin behar dio aurre. Beharrak aldatzen ari dira, profilak gero eta anitzagoak dira eta egoera jakin batzuek profesional, baliabide eta sistema desberdinen esku-hartze koordinatua eskatzen dute.

Testuinguru horretan, Ospitalarioak Fundazioa Euskadik esperientzia, ezagutza espezializatua, profesionalak eta arreta-egitura ditu Gipuzkoak datozen urteetarako planteatzen dituen erronkei ekarpena egiteko.

Osasun mentalean dugun ibilbideak arretaren hainbat une eta maila hartzen ditu barne, ospitale-arretatik hasi eta errehabilitazio psikosozialera eta baliabide komunitarioetara arte. Esperientzia horri esker, konplexutasuna gertutik ezagutzen dugu eta, bereziki, pertsonaren beharrak aldatzen direnean jarraitutasuna bermatzeak duen garrantzia.

Pertsonek ibilbideak dituzte. Eta ibilbide horiek jarraitutasuna behar dute.

Konplexutasun handiko egoerei erantzuteko esperientzia

Jardunaldian landutako erronka nagusietako bat gero eta konplexutasun handiagoko egoerei erantzuteko beharra izan da.

Foru Estrategiak, besteak beste, baliabideak profil eta behar berrietara egokitzea, konplexutasun handiko egoerei ematen zaien erantzuna hobetzea, arreta-ibilbideak sendotzea eta kasu konplexuen kudeaketarako koordinazioa indartzea planteatzen du.

Eremu horiek lotura estua dute Ospitalarioak Fundazioa Euskadik urteetan garatu duen lanarekin.

Esperientziak erakutsi digu konplexutasuna zenbat eta handiagoa izan, orduan eta garrantzitsuagoa dela ezagutza espezializatua izatea. Baina baita espezializazioa, berez, ez dela nahikoa ere.

Baliabideak, profesionalak eta sistemak konektatu behar dira, pertsona bakoitzaren inguruan erantzun koherenteak eraikitzeko.

Ibilbideak laguntzeko jarraitutasuna

Ikuspegi hori bat dator osasun mentaleko arreta ulertzeko dugun moduarekin.

Ez da soilik une jakin bati erantzutea edo baliabide zehatz bat eskaintzea. Errekuperazio-prozesuan zehar, beharrak eta laguntzak aldatu egin daitezke: arreta, errehabilitazioa, autonomia, parte-hartzea, inklusioa, komunitatean bizitzea edo familiei laguntzea.

Horregatik, estrategian agertzen diren pertsonarengan oinarritutako arreta, errekuperazioa, pertsonalizazioa, autonomia, parte-hartzea eta arreta komunitarioa bezalako kontzeptuak Ospitalarioak Fundazioa Euskadik bere jarduera garatzen duen esparruen parte dira.

Jarraitutasunak esan nahi du ibilbide horiek laguntzeko gai izatea eta pertsona baliabide edo sistema batetik bestera igarotzean erantzuna ez zatitzea.

Gobernantza kolaboratiboa, gero eta konplexuagoa den errealitate bati erantzuteko

Jardunaldian zehar nabarmendu den ideietako bat gobernantza kolaboratiboan aurrera egiteko beharra izan da, osasun mentalaren erronka berriei erantzun ahal izateko.

Egoera berean osasun-, gizarte- eta, kasu batzuetan, beste esparru batzuetako beharrak elkartzen direnean, erakunde bakar batek nekez eman ditzake behar diren erantzun guztiak.

Ezagutza partekatzea, koordinazio-mekanismoak ezartzea eta eragile desberdinen arteko lankidetza egonkorrerako espazioak sortzea funtsezkoa da arreta integratuagoa eta jarraituagoa bermatzeko.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadirentzat, sarean lan egiteko gaitasun horrek garrantzi berezia du konplexutasunari erantzuteko: espezializazio handiagoarekin batera, konexio handiagoa ere behar dugu.

Ezagutza aditua ere partekatuz

Ospitalarioak Fundazioa Euskadik jardunaldian parte hartu du sareko erakunde gisa duen esperientziatik, baina baita Fundación Hospitalariasen ezagutza aditua hausnarketara ekarriz ere.

Manuel Martín Carrasco Fundación Hospitalarias Navarrako psikiatrak osasun mentalaren egungo egoerari eta arreta-ereduek aurrean dituzten erronkei buruzko hitzaldia eskaini du, jardunaldian partekatutako hausnarketari ikuspegi espezializatua gehituz.

Ezagutza sortzea eta partekatzea, hain zuzen ere, aurrera egiteko funtsezko esparruetako bat da guretzat: esperientziatik ikastea, ebaluatzea, ezagutza partekatzea eta ezagutza hori pertsonentzako erabaki eta erantzun hobeetan bihurtzea.

Ekarpena egiteko prestatuta dagoen erakundea

Gipuzkoako Foru Aldundiak bultzatutako estrategiak 2030era arteko garapen-aldia irekitzen du, eta erakundeen, sistemen, entitateen eta profesionalen arteko lankidetza funtsezkoa izango da.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadik aktiboki lagundu nahi du ibilbide horretan, osasun mentalaren arloan urteetako lanaren bidez eraikitako gaitasunetatik abiatuta: ibilbidea, ezagutza, profesional espezializatuak, arreta-gaitasuna eta egoera konplexuak laguntzeko esperientzia.

Gipuzkoako osasun mentalaren etorkizunerako planteatutako erronken eta gure erakundeak urteetan landu dituen esparruen artean bat-etortze argia dago.

Izan ere, gero eta konplexutasun handiagoaren aurrean, ezagutza eta espezializazio handiagoa behar ditugu, baina baita koordinazio handiagoa, sarean lan egiteko gaitasun handiagoa eta pertsona bakoitzaren inguruan jarraitutasun handiagoa ere.

Erronka partekatua da, eta Ospitalarioak Fundazioa Euskadik esperientzia eta gaitasuna ditu ekarpena egiten jarraitzeko.

Marka bat ez da logotipo bat bakarrik. Ezta izen bat edo kolore batzuk ere.

Marka bat erakundea identifikatzeko, ezagutzeko eta haren parte sentitzeko modua ere bada. Horregatik, Ospitalarioak Fundazioa Euskadiren identitate berriaren ezarpena pixkanaka gure eguneroko espazioetara iristen ari da.

Azken urratsetako bat Arrasateko Ospitalean egin dugu, non seinaleztapen berria txertatzen ari garen unitate, ibilbide eta espazio desberdinetan.

Identitate bera, erakunde anitz baterako

Ospitalarioak Fundazioa Euskadi zentro, zerbitzu, lantalde eta arreta-eremu desberdinek osatzen dute. Aniztasun hori gure erakundearen aberastasunaren parte da, baina, aldi berean, guztiok proiektu beraren parte garela ikusaraziko duen identitate komun bat behar dugu.

Horregatik, marka berria ezartzea ez da elementu grafikoak ordezkatzea soilik.

Koherentzia sortzea da. Erakundea ezagutaraztea. Kidetasuna indartzea. Eta gure zentro eta zerbitzu guztien artean identitate partekatua eraikitzea.

Seinaleztapenak, gainera, marka eguneroko esperientzian integratzen du: profesionalak lanean ari diren, pertsonak artatzen ditugun eta familiek gurekin partekatzen dituzten espazioetan.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadi eraikitzen jarraitzen dugu

Identitate berriaren ezarpena progresiboa da, eta erakundearen hainbat espazio eta euskarritan aurrera egiten jarraituko du.

Arrasateko Ospitaleko seinaleztapen berriak prozesu horren beste urrats bat erakusten du: marka manualetik atera eta gure espazioetan, egunerokoan eta erakundea osatzen dugun pertsonen esperientzian presente egiten den unea.

Identitate bera, errealitate eta espazio askotarako.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadi eraikitzen jarraitzen dugu.

Kirola elkartzeko, parte hartzeko eta komunitatea eraikitzeko espazioa ere izan daiteke. Eta gaur berriro ikusi ahal izan dugu Why Not? Fundazioak urtero antolatzen duen kirol- eta elkartasun-ekitaldian.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadik beste urte batez parte hartu du futbolaz eta lehiaketaz harago doan jardunaldi honetan. Gure erakundeko 50 pertsona baino gehiago hurbildu dira topaketara, bai txapelketan jokatzera, bai taldea lagundu eta animatzera.

Parte-hartze horrek erakusten du hitzordu hau urtero espero den topaketa bihurtu dela.

Txapelketa partida baino askoz lehenago hasten da

Izan ere, zelaira iristeak prestaketa ere eskatzen du.

Urtean zehar, taldeak entrenamenduak antolatzen ditu txapelketa prestatzeko. Jokoa landu eta hobetzeko uneak dira, baina baita elkartzeko, helburu bat partekatzeko eta gero zelaian ere islatzen diren loturak sendotzeko aukera ere.

Eta gaur nabaritu da. Hilabete hauetan egindako lanak taldearen joko-mailan izan du isla, eta prest eta gogotsu iritsi dira urteko hitzordu berezienetako batez gozatzera.

Baina esperientziaren balioa ez da kirol-emaitzan bakarrik neurtzen. Prozesuak berak ere badu garrantzia: entrenatzea, konpromisoa hartzea, talde bateko kide izatea, helburu bat partekatzea eta txapelketaren egunera elkarrekin iristea.

Zelaian eta zelaitik kanpo, taldea

Eta zelaian taldea bazegoen, zelaitik kanpo ere bai.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadiko lankideek bertaratu nahi izan dute taldea animatzeko, laguntzeko eta jardunaldia elkarrekin partekatzeko. Topaketari are zentzu handiagoa eman dion laguntasun-irudia izan da.

Laguntzea, parte hartzea eta taldeko kide sentitzea ere garrantzitsuak direlako.

Osasun mentalaren arretan, errekuperazioa ez da soilik eremu asistentzialean gertatzen. Parte hartzeko, harremanak izateko, interesak partekatzeko eta komunitateko kide izateko aukerak ere pertsonen bizi-proiektuaren parte dira.

Horrelako ekimenek loturak sortzeko eta kirola bezalako espazio arrunt batean esperientziak partekatzeko aukerak eskaintzen dituzte, eta, aldi berean, osasun mentala ikuspegi inklusiboago batetik ikusarazten laguntzen dute.

Urriaren 10erako bidean

Topaketa hau, gainera, Ospitalarioak Fundazioa Euskadirentzat bereziki esanguratsuak diren egunen atarian iritsi da. Urriaren 10ean Osasun Mentalaren Munduko Eguna ospatzen da, eta datozen egunetan gure zentro eta zerbitzuek hainbat jarduera egingo dituzte eta beste erakunde batzuekin batera antolatutako ekimenetan parte hartuko dute, osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonei ahotsa eta ikusgarritasuna emateko eta estigmaren aurka aurrera egiten jarraitzeko.

Why Not? Fundazioaren topaketak irudi ederra utzi digu egun hauei hasiera emateko: pertsonak jokatzen, pertsonak animatzen eta Ospitalarioak Fundazioa Euskadiko 50 pertsona baino gehiago jardunaldi bera partekatzen.

Gaur futbola garrantzitsua izan da. Baina haren inguruan eraikitako guztia ere bai.

Eskerrik asko Why Not? Fundazioari, beste urte batez, kirolaren bidez topaketa, inklusioa eta osasun mentalaren ikusgarritasuna sustatzeagatik

Nola lagundu dolu-prozesu batean askatasunaz gabetuta dagoen eta, gainera, nahasmendu mental larria duen pertsona bati? Zer berezitasun ditu galerak egoera horietan? Zer erantzun eman dezakete inplikatutako sistema desberdinek?

Galdera horiek izan ziren, besteak beste, UIK-k antolatutako «Doluaren akonpainamendua eta esku-hartzea: konpromiso sozial eta instituzionala» Uda Ikastaroan landutako gaietako batzuk. Bertan parte hartu zuen Iñaki Madariaga psikiatrak, Ospitalarioak Fundazioa Euskadiko Osasun Mentaleko arduradunak.

Jardunaldiak osasunaren, zuzenbidearen, psikologiaren eta gizarte-arloaren esparruetako profesionalak bildu zituen, galera- eta dolu-egoera desberdinetan sakontzeko eta, bereziki, konplexutasun handiko egoeren aurrean akonpainamendua eta erakundeen arteko koordinazioa hobetzeko beharra aztertzeko.

Dolua, osasun mentala eta askatasun-gabetzea

Madariagak «Askatasunaz gabetzeko zigorren betearazpena eta neurri penal alternatiboak: akonpainamenduaren ikuspegitik egindako hurbilketa» izeneko mahai-inguruan parte hartu zuen. Isabel León Granell aritu zen moderatzaile, eta parte-hartzaileen artean izan zen, besteak beste, Iñaki Subijana Zunzunegui, Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko presidentea.

Mahai-inguruak konplexutasun bereziko errealitate bat aztertzeko aukera eman zuen: neurri judizialen mende edo askatasun-gabetze egoeran dauden pertsonek dolua nola bizi duten eta prozesu horretan zer-nolako akonpainamendua behar duten.

Errealitate horri nahasmendu mental larri bat gehitzen zaionean, akonpainamenduak ikuspegi espezializatua eskatzen du, pertsonaren behar kliniko eta emozionalak haren egoera judizialarekin eta dagoen ingurunearen baldintza espezifikoekin uztartzeko gai izango dena.

Iñaki Madariagaren parte-hartzeak aukera eman zuen Ospitalarioak Fundazioa Euskadik neurri judizialen mende dauden eta nahasmendu mental larria duten pertsonen arretan metatutako esperientzia partekatzeko. Erakundeak zuzenean ezagutzen duen errealitatea da, bere Psikiatria Legaleko Unitatean egiten duen lanari esker.

Erantzun koordinatuak egoera konplexuen aurrean

Egoera horietan, akonpainamendua ez dago esku-hartze klinikoaren mende soilik. Ezagutza espezializatua, jarraitutasuna eta esku hartzen duten profesionalen eta erakundeen arteko koordinazioa behar ditu.

Hain zuzen ere, jardunaldiaren helburuetako bat izan zen osasun-, gizarte-, polizia- eta justizia-sistemen arteko ikuspegi partekatuan aurrera egitea: erantzunak nola hobetu aztertzea eta pertsonak baliabide eta zerbitzu desberdinetatik igarotzeak berez konplexuak diren egoerei sufrimendu handiagoa erants ez diezaien bideak identifikatzea.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadiko profesionalek UIK-ko Uda Ikastaroen gisako hausnarketa- eta truke-guneetan parte hartzeak aukera ematen du ezagutza eta esperientzia klinikoa partekatzeko, ikuspegi desberdinak kontrastatzeko eta eremu bakar batetik landu ezin diren errealitateen aurrean gero eta erantzun koordinatuagoak garatzen laguntzeko.

Gizartea aldatzen ari da, eta harekin batera, zaintza-beharrak ere bai.

Biztanleriaren zahartzeak, familia-ereduen aldaketek, zaurgarritasun berriek eta laguntza-premien hazkundeak gero eta konplexuagoak diren egoeren aurrean jartzen gaituzte.

Testuinguru horretan, erronka ez da soilik zerbitzu edo baliabide gehiago eskaintzea.

Erronka da jakitea eskaintzen dugunak pertsonen bizitza benetan hobetzen duen.

Hor dago, Ospitalarioak Fundazioa Euskadiren ustez, datozen urteetako osasun- eta gizarte-arretaren gakoetako bat: jarduera neurtzetik emaitzak eta pertsonari emandako balioa ebaluatzera igarotzea.

Jarduera neurtzetik zainketen eragina ebaluatzera

Osasun- eta gizarte-arreta ebaluatzeak ezin du esan nahi soilik kontsulta, esku-hartze, plaza edo zerbitzu kopurua neurtzea.

Datu horiek beharrezkoak dira, baina ez dute galderarik garrantzitsuena erantzuten:

Zer aldatu da pertsonaren bizitzan gure esku-hartzearen ondorioz?

Autonomia handiagoa lortu al du? Bere bizi-kalitatea hobetu al da? Bere beharrei erantzun egokia eman al diegu? Laguntzen jarraitutasuna bermatu al dugu? Baliabide batetik bestera igarotzean hausturak saihestu al ditugu?

Ospitalarioak Fundazioa Euskadin, behar sanitario eta sozial konplexuak dituzten pertsonekin egiten dugu lan. Behar horiek aldatu egin daitezke, denboran luzatu eta une bakoitzean erantzun desberdinak eskatu.

Horregatik, ez dugu arreta esku-hartze isolatuen batura gisa ulertzen, pertsonaren ibilbide osoan zehar eraikitzen den prozesu gisa baizik.

Eta horrek ebaluatzeko modua ere baldintzatzen du.

Ez da nahikoa baliabide bakoitzak zer egiten duen jakitea. Beharrezkoa da jakitea zer balio sortzen dugun, elkarrekin, pertsonaren ibilbide osoan.

Ebaluatzea, arreta hobetzeko

Ebaluazioak zentzua du erabaki hobeak hartzen laguntzen digunean.

Zerk funtzionatzen duen identifikatzeko. Zerk ez duen espero genuen emaitza ematen jakiteko. Praktikak berrikusteko. Profesionalen ezagutza indartzeko. Baliabideen arteko koordinazioa hobetzeko. Eta pertsona bakoitzaren beharretara gero eta hobeto egokitzeko.

Horregatik, ebaluazioak badu ausardia-osagai bat ere.

Ez da ondo egiten dugula frogatzeko bakarrik neurtzea. Hobeto zer egin dezakegun jakiteko ere neurtzea da.

Hor hasten da zainketen benetako etengabeko hobekuntza.

Agentzia: Gipuzkoak zainketen ebaluazioan aurrera egiten du

Ikuspegi horrekin guztiz bat egiten du Agentziaren, Gipuzkoako Zainketen, Politiken eta Gizarte Zerbitzuen Ebaluazio Agentziaren, sorrerak.

Gipuzkoako Foru Aldundiak, Donostiako Udalak eta Eibarko Udalak sortutako Agentziak zaintzak, gizarte-politikak eta zerbitzuak ebaluatuko ditu, besteak beste, arretaren kalitatea, pertsonen esperientzia eta zerbitzuek bizi-kalitatean, ongizatean eta autonomian duten eragina aztertuz.

Bere aurkezpen ofizialak erakunde publikoak, zaintza-sistemako eragileak eta nazioarteko ebaluazio-adituak bildu ditu. Bertan izan dira, besteak beste, Eider Mendoza, Gipuzkoako diputatu nagusia; Maite Peña, Zainketa eta Gizarte Politiketako diputatua; Irune Galarraga, Zentroen Kudeaketa Integraleko zuzendari nagusia; eta Nerea Melgosa, Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburua, jardunaldiari amaiera eman diona.

Ospitalarioak Fundazioa Euskaditik Marisa Merino, José Luis Girón, Myriam Soto, Andrea Borrego eta Izaro Alkorta izan dira bertan.

Guretzat, parte-hartze hori presentzia instituzionaletik harago doa. Arreta hobetzeko eta pertsonentzako balioa sortzeko ebaluazio-kulturarekin dugun konpromisoa adierazten du.

Pertsona erdigunean jartzeak emaitzak neurtzea ere eskatzen du

Datozen urteetako erronkak lankidetza handiagoa eskatuko du osasun- eta gizarte-eragileen artean. Informazio hobea. Ebidentzia. Koordinazioa. Ebaluazio partekatua. Eta pertsonaren ibilbide osoa ulertzeko gaitasuna.

Ospitalarioak Fundazioa Euskadin norabide horretan egin nahi dugu aurrera.

Erantzunak konektatuz. Jarraitutasuna eraikiz. Emaitzak ebaluatuz. Eta egiten dugunak pertsonen bizitzan sortzen duen balioa neurtuz.

Pertsona erdigunean jartzea ezin baita asmo-adierazpen hutsa izan.

Ez da gehiago zaintzea. Hobeto zaintzea da. Eta frogatzeko gai izatea.

Badira diploma batekin neurtzen diren lorpenak. Eta badira egindako bide osoarekin neurtzen direnak.

Fuensanta Mesarentzat, Ospitalarioak Fundazioa Euskadiko Antzaran CRPSko profesionalarentzat, B2 euskara maila lortzea ez da hizkuntza-titulu bat eskuratzea bakarrik izan. Urte luzez barruan izan duen amets pertsonal bat betetzea izan da.

Asturiasen jaioa da, guraso andaluziarren alaba. Txikitan iritsi zen Euskadira, gaur egungo egoeratik oso bestelakoa zen garai batean. Euskara ez zen gaur bezain presente eguneroko bizitzan.

Ondarrutar batekin ezkondu zen, eta ordutik argi izan zuen zerbait.

«Hemen bizi banaiz, nola ez dut euskaraz jakin nahi?»

Desio hori ez zen inoiz desagertu.

Duela lau urte, Antzaran CRPSra iritsi zenean, erabaki irmoa hartu zuen: euskararekin hutsetik hastea.

Eta hala egin zuen.

Lana amaitu ondoren, euskaltegira

Ez da bide erraza izan.

Lana, familia eta ikasketak uztartzea ahalegin handia izan da.

Hala ere, egunero joan da euskaltegira lanaldia amaitu ondoren. Horrez gain, Mintzalaguna egitasmoan ere parte hartu du, hizkuntza benetako egoeretan praktikatzeko.

Lau urtean A1, A2 eta B2 mailak lortu ditu.

Hasieratik motibazio bakarra izan du.

«Euskaraz hitz egiteko gai izan nahi nuen.»

Eta orain ere helburua ez da amaitu.

Euskara erabiltzen jarraitu nahi du, ikasitakoa galdu ez dadin.

Altxor preziatu bat

B2 maila lortu zuela jakin zuenean, emozioa izugarria izan zen.

«Niretzat altxor bat da.»

Poz hori etxean ere ospatu zuten.

Bere semeak esan zion sekula ahaztuko ez duen esaldi bat:

«Ama, txapelduna zara. Demasa!»

Bidea ez da bakarrik egiten

Fuensantak argi dauka lorpen hau ez dela berea bakarrik.

Eskerrak eman nahi dizkie bereziki Ana García eta Leire Inza lankideei.

Elkarrizketak praktikatzeko, idazlanak zuzentzeko eta une zailetan animoak emateko beti egon dira bere alboan.

«Lantalde zoragarria izan dut ondoan.»

Hizkuntza bat baino gehiago

Ospitalarioak Fundazioa Euskadin uste dugu euskara ez dela komunikatzeko tresna hutsa.

Pertsonengana hurbiltzeko modu bat da.

Konfiantza sortzeko.

Harremanak sendotzeko.

Eta arreta gero eta hurbilagoa eta pertsonalizatuagoa eskaintzeko.

Fuensantaren istorioak erakusten du hizkuntza bat ikasteak ez duela soilik gaitasun berri bat ematen.

Pertsonak hobeto ulertzeko eta haiekin lotura estuagoa eraikitzeko aukera ere ematen du.